การทำกายภาพบำบัดสุนัข ก่อนและหลังสุนัขผ่าตัดกระดูกสันหลัง

262 จำนวนผู้เข้าชม  |  News and Blog

การทำกายภาพบำบัดสุนัข ก่อนและหลังสุนัขผ่าตัดกระดูกสันหลัง

การผ่าตัดซ่อมแซมความผิดปกติของระบบประสาทส่วนกระดูกสันหลัง เป็นวิธีการรักษาใช้ในสัตว์ป่วยหลายกลุ่ม รวมไปถึงสุนัข เช่น กระดูกสันหลังเสื่อม กระดูกสันหลังแตก กระดูกสันหลังเคลื่อนที่ หมอนรองกระดูกสันหลังทับเส้นประสาท รวมถึงสัตว์ป่วยที่ประสบอุบัติเหตุรุนแรงจนกระดูกสันหลังและโครงสร้างใกล้เคียงเสียหาย

สุนัขหรือสัตว์ป่วยอาจจำเป็นต้องรับการกายภาพบำบัดก่อนและหลังผ่าตัดเพื่อลดอาการเจ็บปวด และรับการฟื้นฟู โดยการกายภาพบำบัดนั้นมีบทบาทสำคัญอย่างมาก ในการลดระยะการฟื้นตัวเพื่อให้สุนัขหรือสัตว์ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ใกล้เคียงปกติที่สุด

การกายภาพบำบัดในสุนัขหรือสัตว์เลี้ยงหลังการผ่าตัดกระดูกสันหลัง แบ่งได้เป็น 3 ระยะใหญ่ ๆ โดยอาจมีการปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมกับสัตว์ป่วยแต่ละรายไป ดังนี้

 1. ภายหลังการผ่าตัดทันที  เพื่อลดความเจ็บปวด และลดอาการแทรกซ้อนจากการผ่าตัด ซึ่งการกายภาพบำบัดในระยะนี้จะได้แก่

  • ประคบเย็น ภายใน 72 ชั่วโมงแรก โดยใช้ผ้าสะอาดห่อ Ice pack ประคบเย็นบริเวณผ่าตัด 10-15 นาที วันละ 2-3ครั้ง เพื่อช่วยลดการอักเสบและการบวมของแผล
  • ประคบร้อน ภายหลังการผ่าตัด 72 ชั่วโมง เพื่อเพิ่มการไหลเวียนของเลือด...ระวังอย่าให้ร้อนเกินไปนะคะ
  • จำกัดบริเวณ ช่วงนี้อาจจะต้องกั้นพื้นที่ให้สุนัขหรือสัตว์ป่วยโดยเฉพาะ ไม่ให้มีการเคลื่อนไหวที่มากจนเกินไป แต่ต้องช่วยทำการยืดหดขาทั้ง 4 ข้าง เพื่อป้องกันการยึดติดของข้อต่อ
  • ใช้เครื่องมือกายภาพบำบัด เช่นการทำเลเซอร์พลังงานต่ำ เพื่อช่วยลดการอักเสบ และ กระตุ้นให้แผลหายเร็วขึ้น รวมกับการกระตุ้นไฟฟ้ากล้ามเนื้อขา เพื่อคงมัดกล้ามเนื้อไว้ เนื่องจากในระยะนี้สุนัขหรือสัตว์ป่วยจะสามารถเคลื่อนไหวได้น้อย ป้องกันการฝ่อลีบของกล้ามเนื้อ (อ่านรายละเอียดการใช้เลเซอร์ทำกายภาพบำบัดสุนัขได้ค่ะ)

 2. ระยะเริ่มเพิ่มความแข็งแรง  เพื่อให้สุนัขหรือสัตว์ป่วยสามารถสามารถช่วยเหลือตัวเองได้มากขึ้น กระตุ้นการทำงานของระบบประสาทและกล้ามเนื้อโดยไม่มีอาการเจ็บปวด ได้แก่

  • การออกกำลังกายโดยมีผู้ช่วย เช่น การให้ออกแรงต้านขา การยืนบน balance board หรือ egg ball เพื่อกระตุ้นการทำงานของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ สำหรับสุนัขพันธุ์ใหญ่ เช่น โกล้ด้น รีทรีฟเวอร์ หรือ ไซบีเรียนฮัสกี้ อาจจะต้องอาศัยแรงงานกันหน่อยค่ะ
  • การใช้เครื่องมือกายภาพบำบัด ยังคงมีบทบาทสำคัญ โดยในระยะนี้ แผลผ่าตัดไม่มีการอักเสบแล้ว จะสามารถเลือกใช้เครื่องมือได้มากขึ้น เช่นการอัลตราซาวด์ เพื่อส่งความร้อนระดับลึกเข้าไปช่วยเพิ่มการไหลเวียนโลหิตบริเวณแผลผ่าตัด เป็นต้น (อ่านรายละเอียดการใช้อัลตราซาวด์ทำกายภาพบำบัดสุนัขได้ที่นี่ค่ะ)

 3. ระยะเพิ่มความมั่นคง  มีวัตุประสงค์เพื่อให้สัตว์ป่วยกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างปกติ และ คงความแข็งแรง ไม่ให้เกิดปัญหาซ้ำ

o    ในระยะนี้สุนัขหรือสัตว์ป่วยสามารถช่วยเหลือตัวเองได้มากขึ้น การใช้เครื่องมือกายภาพจะลดความถี่และบทบาทลง แต่สิ่งที่จะเข้ามามีความสำคัญคือการทำธาราบำบัด ไม่ว่าจะเป็นการว่ายน้ำ หรือ เดินสายพานใต้น้ำ เพื่อให้สุนัขหรือสัตว์ป่วยได้ออกกำลังกาย เสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ โดยไม่มีแรงกระแทก ป้องกันความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุค่ะ

(คลิกอ่านรายละเอียดการทำธาราบำบัดสำหรับน้องหมาด้วยการว่ายน้ำ และสายพานใต้น้ำ ได้ค่ะ)

 คำถามสำคัญ....ไม่ผ่าตัดได้หรือไม่ 

            โดยปกติแล้ว สัตว์แพทย์มักแนะนำให้รักษาโดยวิธีอื่น ๆ ก่อน เช่นการทำกายภาพบำบัดร่วมกับการรักษาทางยา โดยเฉพาะในสุนัขหรือสัตว์ป่วยที่เป็นหมอนรองกระดูก หรือโรคทางกระดูกสันหลังที่ไม่ร้ายแรงนัก เพื่อเปิดโอกาสให้สัตว์ป่วยได้หายจากอาการปวดโดยไม่ต้องผ่าตัด อย่างไรก็หากโรคดำเนินมาถึงที่สุดแล้วและส่งผลต่อคุณภาพชีวิตเป็นอย่างมาก การผ่าตัดก็ถือเป็นทางเลือกสุดท้ายที่มีประสิทธิภาพสูงวิธีหนึ่งค่ะ

อ่านบทความเพิ่มเติมเกี่ยวกับการทำกายภาพบำบัดได้ดังต่อไปนี้ค่ะ

สำหรับสุนัขมีอายุ คลิกอ่า่น "การรักษาอาการกระดูกทับเส้นประสาทของสุนัข/หมาแก่"

สำหรับผู้ที่อยากพาน้องหมาว่ายน้ำ คลิกอ่าน "สระว่ายน้ำสุนัข: 3+1 สิ่งที่ควรรู้ก่อนพาน้องหมาไปว่ายน้ำ"


สนใจการทำกายภาพบำบัดสุนัขหรือสัตว์เลี้ยง คลิกสอบถามได้เลยค่ะ



..........................................................................

บทความโดย สพ.ญ. พรปวีณ์ ธนรัตน์สุทธิกุล

สัตวแพทย์ประจำศูนย์กายภาพและผิวหนังสัตว์เลี้ยง

Powered by MakeWebEasy.com